sobota, 31 marca 2012

"The Very Best OFF the Ziniols: Greatest Hits Vol. 1 1998-2005" – recenzja

BEST OF THE BEST. Jeśli kiedyś powstanie szkolny/akademicki przedmiot: historia polskiego komiksu, to antologia The Very Best OFF the Ziniols: Greatest Hits Vol. 1 1998-2005 powinna znajdować się na jednym z pierwszych miejsc obowiązkowej listy lektur. Album (pod redakcją Dominika Szcześniaka i Macieja Pałki) wydany pod koniec 2011 roku nakładem wydawnictwa Ważka gromadzi prace wydawane w popularnym fanzinie, którego pierwszy numer ukazał się w 1998 roku. „Ziniol” (wcześniej „Zinio”) początkowo wydawany był w Zamościu i Lublinie, gdzie rozpowszechniany był undergroundowymi metodami. W wersjach ksero magazyn sięgnął imponującej liczby czterdziestu numerów i – w zmiennych formach – przetrwał do dziś. Obecnie znacząco zmieniło się medium – fani „Ziniola” skupiają się wokół witryny ziniol.blogspot.com, która jest kontynuacją papierowej wersji magazynu. Krótkie formy komiksowe publikowane na łamach fanzina, dotychczas trudnodostępne, wydane zostały w jednym tomie, który uświetnia „obchody” trzynastych urodzin pisma redagowanego przez (u)znanych twórców polskiego komiksu.

Czytaj też na: www.irka.com.pl

Wyrażone we Wstępniaku obawy Dominika Szcześniaka dotyczące wydania antologii na szczęście się nie spełniły. Wszystkie elementy, od okładki (świetna ilustracja Daniela Grzeczkiewicza), przez jakość komiksów, do wstawek tekstowych i redakcyjnych fotografii składają się na spójny i ciekawy album. Wiele z jego elementów opiera się na świetnych pomysłach. Na czele z przedstawieniem redakcji Ziniola jako grupy rockowej (każdy „muzyk” przedstawiony został z unikalnymi atrybutami i rekwizytami), a całego tomu jako albumu wydanego na kasecie magnetofonowej (tak, istniał kiedyś taki nośnik). Album zbiera historie z „kserowanego okresu” magazynu, jednak komiksy nie są specjalnie wygładzone. Dzięki temu utrzymano klimat „Ziniola”, którego lekturze towarzyszyć musiało wytężanie wzroku na nieczytelnym druku czy przymykanie oka na niewyraźne kadry. Dzięki temu ci, którzy nie mieli w rękach pierwszych numerów magazynu (w tym ja) choć w drobnej części mogą odtworzyć klimat towarzyszący jego lekturze.

Prace zamieszczone w tomie są bardzo różne – zarówno w zakresie tematów, jak i form. Wszystkie komiksy są utrzymane w prostej, czarno-białej estetyce (z charakterystycznym stylem każdego z rysowników) i składają się na ciekawą listę przebojów skomponowaną przez redakcję „Ziniola”. Wiele z „kawałków” to pozycje kultowe, ale wymagający czytelnicy znajdą też prace, które nie wytrzymały próby czasu. Do mojej osobistej playlisty, zaliczam bezwzględnie: Moralitet Andrzeja Śmieciuszewskiego, Latające szlugi Dominika Szcześniaka, Rosencranza i Santanę pomysłu Mateusza Liwińskiego, Kocią papę Mateusza Skutnika oraz Zakład Macieja Pałki i Dominika Szcześniaka. Głównie ze względu na przewrotną tematykę, absurdalny humor oraz wnikliwą (i sarkastyczną) analizę rzeczywistości. Wszystkie prace wprost (jak Fatima Rafała Trejnisa) lub metaforycznie (jak Miał niedobór serotoniny Dominika Szcześniaka) mówią o otaczającym świecie – piętnują jego absurdy i głupotę. Mimo swojego prześmiewczego charakteru, są w gruncie rzeczy poważnym głosem młodego pokolenia. Jako wierni fani zaangażowanych tekstów czekamy na kolejne taśmy z równie udanymi przebojami.

The Very Best OFF the Ziniols: Greatest Hits Vol. 1 1998-2005
Redakcja tomu: Dominik Szcześniak i Maciej Pałka
Scenarzyści i rysownicy: Marek Ciepłowski, Mateusz Liwiński, Piotr Lubczyński, Piotr Machłajewski, Maciej Pałka, Mateusz Skutnik, Dominik Szcześniak, Rafał Tomczak, Rafał Trejnis, Andrzej Śmieciuszewski, Dennis Wojda
Ilustracja na okładce: Daniel Grzeszkiewicz
Liczba stron: 220
Format: B5
Oprawa: miękka
Papier: offset
Druk: czarno-biały
Wydawnictwo: Ważka
Wydanie: 2011